Thứ Ba , 30 Tháng Năm 2017
Home / THẦN HỌC / THẦN HỌC MỤC VỤ: KHÁI NIỆM

THẦN HỌC MỤC VỤ: KHÁI NIỆM

  1. Những từ ngữ: Mục vụ – Mục tử

Khi nói đến Thần Học Mục Vụ, chúng ta nghĩ đến những công việc thực tiễn. Từ ngữ “thực tiễn, thực hành” (praxis) được dùng như đối lại với “lý thuyết” (theoria). Thần học hệ thống bàn về nguyên tắc; thần học thực tiễn mang ra áp dụng vào đời sống. Đa số học viện Tin lành xếp thần học luân lý vào hạng thực tiễn (practical theology, đối lại với systematic theology). Giáo luật cũng có thể xếp vào hạng thực tiễn. Tuy nhiên, về phía Công giáo, “Thần học thực tiễn” thường được hiểu như đồng nghĩa với “Thần học mục vụ”. Mục vụ là gì ?

Ngày nay, từ ngữ mục vụ (=MV) đã đi vào ngôn ngữ thường nhật của Giáo hội, khiến chúng ta có cảm giác là MV gắn liền với bản chất của Giáo hội. Tuy nhiên, cảm giác đó chỉ đúng có một phần. Thực vậy, tuy xét về thực chất thì phải nói rằng ngay từ khi mới sinh ra, Giáo hội đã mang tính chất MV rồi; thế nhưng nếu xét về mặt tư duy, thì cái ý thức về MV mới trở thành sống động vào thế kỷ XX này. Nếu ai hỏi các linh mục Việt Nam chịu chức trước năm 1950 xem họ có bao giờ nghe nói đến từ ngữ “mục vụ” không, thì chắc 95 phần trăm sẽ trả lời rằng không! Cũng vì lý do đó mà vào thập niên 50, tiếng “pastoralis” được dịch ra tiếng Việt là chăn chiên, giáo mục, và phải chờ tới công đồng Vaticano II thì mới được thống nhất là “mục vụ“. Xin đừng ai vội trách móc việc đào tạo các linh mục tại Việt nam là lạc hậu! Như vừa nói, thực chất MV của các hoạt động của Giáo hội thì đã có từ xưa, nhưng việc suy tư về thực chất đó thì mới có gần đây.

  1. Mục tử nhân lành

Thần học mục vụ là một phân nghành của Thần học Kitô giáo, liên hệ đến công việc và bổn phận của người mục tử. Thần học mục vụ được gọi là thần học bởi vì đề cập đến những chương trình của Thiên Chúa tỏ mình ra trong lịch sử, được gọi là thần học mục vụ vì liên quan đến những hệ quả gắn liền với các vài trò, bổn phận và việc làm của vị mục tử.

Thần học mục vụ là một hình thức của thần học thực tiễn bởi vì nhắm vào việc thực hành sứ vụ với một cách thức đặc biệt trong việc xác định công việc mục vụ và chức năng của nó. Thần học mục vụ cũng là hình thức của phương pháp thần học, bởi vì nó cố gắng phản ảnh cách hệ thống các công việc mục vụ và ân sủng của sứ vụ và sự tương quan toàn bộ của chúng với các công việc của sứ vụ.

Thánh Grêgory nói chỉ có thể phân biệt chứ không thể tách biệt thần học mục vụ ra khỏi môn chú giải Thánh Kinh, lịch sử và phương pháp thần học, đạo đức, phụng vụ, và tâm lý tôn giáo. Vì thế, Thần học mục vụ liên kết với các môn học khác để tạo thành sự hiểu biết về việc thực hành sứ vụ, nó xứng đáng được nhìn nhận như một môn học đặc biệt.

Thần học mục vụ chú trọng đến việc thực hành về sự hiểu biết Thiên Chúa được chứng thực trong Thánh Kinh, được sắp xếp qua truyền thống, được phản ánh qua hệ thống lý luận, và được thể hiện trong kinh nghiệm cá nhân và xã hội. Nó đưa ra một định nghĩa rõ ràng về các công việc mục vụ và cho phép công việc thực hành được kiện toàn. Bởi vì là môn học về mục vụ, Thần học mục vụ tìm cách nối kết giữa lý thuyết và thực hành. Lý thuyết vì nó tìm cách khai triển một nguyên lý thích hợp về sứ vụ, có thể giải thích được theo Kinh Thánh và Truyền thống, một kinh nghiệm chính xác và phù hợp. Thần học mục vụ không chỉ là lý thuyết hoặc mô tả khách quan về những điều đang xảy ra trong sứ vụ, nó còn là môn học thực tiễn bởi vì nó còn chú ý đến đến thực hành các công việc mục vụ cách cụ thể hơn là chỉ định  nghĩa nó không mà thôi. Mục đích gần nhất của Thần Học mục vụ là lý thuyết về sứ vụ được kiện toàn. Mục đích được sắp đặt lâu dài hơn là việc thực hành sứ vụ được kiện toàn.

Trong nhiều thập niên qua, Thần Học mục vụ không được chú trọng và bị tách khỏi các môn thần học khác. Để hoàn chỉnh một viễn ảnh thiết thực, Thần học mục vụ không được tách rời khỏi môn giảng thuyết, phụng vụ hay giáo lý cách riêng biệt, nhưng phải liên kết với nhau. Hình như trước đây các môn học này có khuynh hướng đi theo cách riêng của chính mình mà không liên kết với nhau.

Thần học mục vụ muốn thu thập những hiểu biết chính yếu khác nhau và thống nhất thành một cho công việc mục vụ, mà không giới hạn việc sắp hạng các môn học này hoặc yêu cầu sự hợp lệ riêng biệt của chúng. Nếu việc rao giảng, phụng tự và giáo huấn là tất cả các công việc có giá trị đối với ngay ý tưởng của sứ vụ Kitô giáo, trước hết chúng phải chú ý đến thần học mục vụ.

Thần học mục vụ lệ thuộc và nối kết với từng môn học trong chương trình căn bản thần học. Nó muốn thu thập tất cả tài liệu chú giải Thánh kinh và lịch sử, tạo phần lý thuyết và thực hành cho sứ vụ của từng nghành. Thần học mục vụ bắt nguồn sâu thẳm từ lịch sử Giáo hội cũng như đối với phương pháp thần học hay môn đạo đức xã hội. Nếu môn giảng thuyết, phụng vụ, mục vụ tư vấn, và giáo dục Kitô giáo là các phân nghành riêng biệt và được đánh giá cao trong lãnh vực thần học, mỗi bộ môn có sự hoàn hảo và sứ vụ riêng của nó. Riêng thần học mục vụ có nhiệm vụ nối kết các môn thần học và đưa đến sự thực hành để ngày càng được kiện toàn. Bởi đó, nhiệm vụ Thần học mục vụ liên quan đến việc loan báo Tin Mừng, đến các Bí Tích và Phẩm Trật, đến việc giáo dục Kitô giáo và đến việc mục vụ tư vấn, không phải một cách đầy đủ chi tiết, nhưng trong tương quan đến toàn bộ lý thuyết về sứ vụ.

Thần học mục vụ như một môn học thống nhất hóa, được phát triển mạnh trong những năm gần đây, và chúng ta hy vọng nó sẽ còn được tiếp tục triển khai trong việc phục vụ con người dưới mọi khía cạnh của đời sống mục vụ.

Check Also

Thánh lễ cầu nguyện cho Thân Mẫu cha Anphong Vũ Đức Trung

Thánh lễ An táng cho bà cố sẽ diễn ra lúc 8g00 ngày 09.12.2015 tại giáo xứ Phú Bình. Xin cộng đoàn hiệp thông cầu nguyện cho bà cố Maria Têrêsa.